YAŞAM VE KADIN

BİLARDONUN TARİHİ VE OYNAMA ŞEKLİ

Kategori: SPOR
 


                  Bilardo oyununun Tarihi ve Oynanma şekli

Bilardo ile ilgili en eski tarih ve iddia,ünlü filazof Anacharsis'in M.Ö.400'de Yunanistan'da bilardoya benzer bir oyun gördüğünü söylemesidir.

Ünlü yazar Shakespare'in,bir eserindeki Cleopatranın cariyesi Charmian'a "Hadi gel bilardo oynayalım" diye hitap etmesi, bu dönemde bilardonun bilinmekte olduğu anlamını çıkarmamızı sağlar.

Bilardonun başlangıç tarihi ile ilgili çok kesin bulgular bulunmamaktadır. Bu konuda en eski tarih ile ilgili çok kesin bulguluar bulunmamaktadır. Bu konuda en eski tarih vi eddia, filozof Anacharsis M.Ö.400’de Yunanistan’da bilardoya benzer bir oyun gördüğünü söylemesidir.

M.S. II. yy’da İrlanda Kralı “Catkıre MORE”un öldükten sonra prinçten yapılmış 55 top ile aynı malzemeden masa ve ıstakalar bırakmış olduğu yazılı kayıtlarda bulunmaktadır. Ünlü İngiliz yazar Shakespeare’in bir eserindeki Cleopatra’nın cariyesi Charmian’a “Hadi gel bilardo oynayalım” diye hitap etmesi, bu dönemde bilardonun bilinmekte olduğu anlamını çıkarmamızı sağlar.

Bazı yazarlar, Fransızca “billie” (top) kelimesinin türevi olarak kabul ederek, bilardonun menşeini bu ülke olarak kabul ederler. Birçok yazar da İngilitere kökenli olduğunu ve yerde toplar ve sopalarla oynanan Pall Maill adlı oyundan türediğini söyler. Fransa kralı 16. Louis zamanında saraylarda büyük ilgi görmeye başlayan bilardo sporu, oldukça ilginç bir gelişim süreci yaşamıştır.

19.yy’ın sonlarına doğru delikli ilk örgütlenmeler, ilk kulüpler İngilitere ve Amerika kökenlidir. Ancak 3 toplu ya da deliksiz bilardo ilk kulüp 1891’de Stutgart’da kuruldu. 1911 yılında bir çok kulüp yanyana gelerek Alman Amatör Bilardo Birliği’ni oluşturdu. Günümüzde DBU (Alman Bilardo Federasyonu) adını alan bu kuruluş, CEB (Avrupa Bilardo Konfederasyonu)’nun da temelini oluşturmuştur.

Istaka: 18.yy sonlarına kadar bilardo golf sopalarına benzer bir tarafı geniş "çoban sopaları" ile oynanıyordu.Daha sonra insanoğlu ince uçlu ıstakalarla spot vuruşu yapmayı öğrendi.1777 tarihi bu nedenle ıstakanın bulunuş tarihi olarak bilinir.

Tebeşir: Istakanın topa vurarken çıtlaması olayının önüne geçilememişti. 1818 yılında bir bilardo ustası olan İngiliz John Carr,hap kutularının içini bildiğimiz yumuşak tebeşirle doldurup satmaya başladı.

Kösele-Uç: Bir Fransız olan Monsieur Mingaud siyasi bir suçtan dolayı hapse girdiğinde bilardo oynamasına izin veriliyordu. Istakanın ucundaki bir arızayı gidermeye çalışırken ayakkabısının köselesini kullanmış ve bu uğraş ilk kösele ucun icadına yol açmıştır.Topa faso ve kleps(çektirme)hareketinin verilebilmesini sağlayan bu icadın tarihi ise 1825 olarak kabul edilmektedir.

Bilardo açik alanda oynanan bir oyun olarak 14. yy'da ortaya çıktı. Çeşitli kaynaklara göre ilk bilardo masası 1470'te görüldü. Oyunun yaygınlaşması ise Louis 14'un saltanat döneminde gerçekleşti. Oyun halk arasında da sıkça oynanmaya başladı ve bilardo üzerine ilk kitaplar 17.yy'da İngiltere ve Fransa'da yazıldı.

Oyunda kullanılan sopaların ucu kıvrıktı ve "bilardo" diye adlandırılıyordu. Eskiden ıstakalar ince değildi ve kalın uç yüzeyleri topları ıskalamamayı sağlıyordu. Oyunda ıstaka dışında "mace" adı verilen ve hokey sopasına benzeyen yardımcı aracılar da kullanılıyordu, fakat banta yakın toplarda vuruşu zorlaştırdığından bunların kullanımından vazgeçildi. Istakalarda en büyük gelişme, 1818'de koşeli uç ve tebeşir kullanımının başlamasıyla gerçekleşti. Iki parçalı ıstakalar ise ilk kez 1829'da üretildi. 1834'te arduvaz, 1845'te kauçuk bantlar bilardo masasına uygulandı ve daha sonra merkezi ağırlık merkezi ile coğu zaman farklı olan fildişi topların yerine sentetik toplar kullanılmaya başlandı.



8-Top Oyun Kuralları

1'den 15'e kadar numaralandırılmış olan toplar ve beyaz top ile oynanır.
- Toplar 1'den 7'ye kadar olan düz toplar, 9'dan 15'e kadar olan parçalı ("çizgili" ya da "pijamalı" da denir) toplar ve siyah renkli 8 numaralı top (aslında bu da bir "düz" toptur) olarak sınıflandırılır.
- Toplar üçgen biçiminde dizilir. Dizilişte her zaman en öndeki topun 2 sıra arkasında, ortada 8 numaralı top bulunur, iki arka köşede ise bir düz ve bir parçalı top bulunmalıdır. Diğer toplar rasgele dizilir.
- Faullerde "çift atış" yoktur. Beyaz top (açılış faulü dışında) faul atışında istenilen yere konur ve oyuna devam edilir.
- Amaç kendi seçtiğiniz top grubunu (düz veya parçalı) bitirdikten sonra siyah topu sokarak seti kazanmaktır.
- 9 top disiplininden farklı olarak bu disiplinde deklarasyon (topu hangi deliğe atacağınızı söyleme) vardır.

Başlangıç:

Oyuna kimin başlayacağına bant atışı ile karar verilir. Her iki oyuncu, kendi vurdukları topu karşı kısa banttan geri döndürerek kendilerine yakın olan kısa banda mümkün olduğunca yakın bırakmaya çalışırlar.
Atışı her iki oyuncu da aynı anda yapmamış iseler, atışı geç yapan oyuncunun diğer oyuncunun atışını izleyerek avantaj sağlamaması için konulmuş bir kural vardır. Bu kurala göre atışı geç yapan oyuncu, rakip oyuncunun topu karşı banda temas etmeden önce atışını yapmış olmalıdır, aksi halde ilk atışı yapan oyuncu bant atışını kazanır. En yakın bırakan oyuncu oyuna başlama ya da açılışı rakibe verme hakkına sahip olur. Oyundaki süregelen her sete, bir önceki seti kazanmış olan oyuncu başlar.


Diziliş:

Toplar üçgen biçiminde dizilir. Dizilişte her zaman en öndeki topun 2 sıra arkasında, ortada 8 numaralı top bulunur, iki arka köşede ise bir düz ve bir parçalı top bulunmalıdır. Diğer toplar ise rasgele dizilerek her açılıştan sonra dağılımın farklı olması hedeflenir. En öndeki topun çuhaya temas ettiği nokta, kısa ve uzun bantlardaki 2. noktaların kesiştiği noktadır.

Açılışı yapan oyuncu, beyaz topu açılış yapacağı bölgedeki (uzun bantlardaki 2. noktalar arasındaki çizgi ile sınırlanmış bölge) istediği herhangi bir yere koyabilir.


Nizami Olmayan Atışlar (Fauller):

Nizami olmayan her atış veya hareketten sonra sıra rakip oyuncuya geçer. Rakip oyuncu açılış faulü hariç her faul atışında beyaz topu masa üzerinde istediği yere koyarak devam etme hakkına sahiptir.
- En az 1 ayak yere basmaksızın atış yapılması,
- Beyaz topun deliğe girmesi,
- Beyaz topun ilk önce oyuncunun seçtiği top grubundan bir top (düz veya parçalı toplar) ile temas etmemesi (topu görmemesi),
- Beyaz topun ilk önce oyuncunun seçtiği top grubundan bir topa temas ettikten sonra hiçbir topun bant görmemesi (bant faulü kuralı),
- Masa üzerindeki herhangi bir topa temas edilmesi,
- Masa üzerindeki 8 numaralı top dışında herhangi bir topun atış sonucunda masa dışına çıkması,

- Masa üzerindeki herhangi bir topun bantları çevreleyen bölgeye (küpeşteye) temas ederek masaya geri dönmesi,
- Faul atışı kullanacak olan oyuncunun, beyaz topu istediği yere yerleştirirken istekanın ucu ile dürterek yapılan düzeltmeler (burada uç olarak tarif edilen bölge nizami bir vuruşta istekanın top ile temas ettiği bölgedir),
- İstekanın atış sırasında top ile birden fazla temas etmesi (araba tabir edilen nizami olmayan vuruş),
- Açılış sırasında hiçbir topun deliğe girmemesi ve en az 4 topun bant görme koşulunun gerçekleşmemesi (açılış faulü),
- Açılış sırasında beyaz topun deliğe girmesi (açılış faulü),
- Açılış sırasında herhangi bir topun masanın dışına çıkması (açılış faulü),
- Oyuncunun, beyaz topu bir engelin üzerinden zıplatmak amacıyla, topun çok dibine vurarak zıplatması (nizami bir zıplatma, yani "jump" atışı ile ilgili yakında ayrı bir bölümümüz olacak)

Bu atış ve hareketlerin tamamı faul olarak nitelendirilir ve rakip oyuncu faul atışı kullanır.

Özel Durumlar:
- Masanın "Açık" olma durumu:
8 top disiplininde, açılıştan sonraki atışlarda nizami bir şekilde deklarasyon yapılarak bir top seçilmediği sürece masa “açık” olarak kabul edilir. Yani masanın “açık” olması demek, henüz hiçbir oyuncunun düz ya da parçalı toplar grubundan birini seçmemiş olması demektir.
Açılış vuruşunda giren topların türleri ya da (eğer her iki top türünden de girmişse) bir top grubunun diğerinden fazla girmiş olması, kesinlikle açılışı yapan oyuncunun hangi top grubunu seçeceği konusunda bir zorunluluk getiremez. Çünkü açılışta giren topların tek avantajı, sıranın (eğer atış nizami ise) açılışı yapan oyuncuda kalmasıdır.

- 8 numaralı siyah topun açılışta girme durumu:
Eğer oyuncu nizami bir açılış sonucunda 8 numaralı topu deliğe sokmuş ise, açılışı yapan oyuncunun iki seçeneği vardır:

1- Topların yeniden dizilmesini isteyerek yeniden açılış yapmak,
2- 8 numarayı kısa ve uzun bantlardaki 2. noktaların kesiştiği yere koyarak oyuna devam etmek.

Benzer şekilde eğer açılışı yapan oyuncu açılış faulü yaparak 8 numaralı topu sokmuş ise, benzer şekilde rakibinin de 2 seçeneği vardır:

1- Topların yeniden dizilmesini isteyerek yeniden açılış yapmak,
2- 8 numarayı kısa ve uzun bantlardaki 2. noktaların kesiştiği yere, beyaz topu da açılış bölgesi dediğimiz uzun bantlardaki 2. noktaların sınırlandırdığı bölgede herhangi bir yere koyarak oyuna devam etmek.

- Aşağıdaki nizami olmayan atışlar sonucunda set kaybedilir:
1- 8 numaralı topu deliğe atarken faul yapmak,
2- Kendi grubundan son top ile birlikte 8 numaralı topu deliğe atmak,
3- 8 numaralı topu oyun sırasında herhangi bir şekilde dışarı çıkarmak,
4- 8 numaralı topu deklare ettiği delik dışında bir deliğe atmak,
5- 8 numaralı topu kendi grubundaki toplar henüz bitmemiş iken herhangi bir deliğe atmak.
- 8 numaralı topa atış yaparken, 8 numaralı top deliğe girmediği ya da masadan çıkmadığı halde faul yapılmış ise bu set kaybına sebep olmaz.

- Eğer her iki oyuncu da kendi grubundaki topları bitirmiş iseler ve her ikisi de 8 numaralı topa atış yapıyorlar ise, bir oyuncunun deklare ettiği deliğe (o oyuncu atışı kaçırdığı taktirde) diğer oyuncu da atış yapabilir. Başka bir deyişle, bazı yeni oyuncuların oynadığı “son top son delik” kuralı diye bir şey yoktur. Kendi top grubunuzda attığınız son topun girdiği delik, 8 numaralı topu atacağınız delik ile ilgili değildir. 8 numaralı topu istediğiniz deliğe atabilirsiniz.

08:50 - 19/4/2009 - yorum {yok} - yorum yaz

Son Sayfa Sonraki Sayfa
Hakkımda
seyahatin tadı
Ana Sayfa
Profilim
Arşiv
Kategoriler
Son Yazılar
- Kız Çocukları İçin Tığ İşi Örgü Bereler
- Harika İğne Oyası Modeli
- Tığ İşi Örgü Atkı Modeli
- Beyaz Saç Örgülü Harika Bolero Modeli
- Yeni Örgü Atkı Modelleri
- Düğmeli Çok Hoş Örgü Şal Modeli
- Bayanlar İçin Örgü Pançolar
- Çok Sevimli Örgü Bebek Şapkası ve Örgü Bebek Tulumu
- Sevimli Örgü Çocuk Atkıları,Hayvancıklı Örgü Atkılar
- Anlatımlı Örümcek Ağı Görünümlü Çok Zarif Tığ İşi Şal Modeli
- En Güzel Örgü Bebek Yelekleri
- Yılbaşı Gecesine Özel Parti Kıyafetleri,Abiye Modelleri
- Kız Bebekler İçin Renkli Örgü Jile ve Patik Modeli
- Tığ İşi Güllü Atkı Modeli
- Harika Boğazlı Örgü Tunik Modeli
Arkadaşlarım
• Blogcu Yardım
• Saadet Aktan
• birsugibi01
• sevgidenyana
• hercai77
• sanaldostlarmekani
• sevdayuklu33
• biryudumsevda33
• wehappy
• worldtravel
• highheel
• salim ...
• CAN RECEP ASLAN
• sohbet odaları